Rạp hát vùng Chợ Lớn thời Sài Gòn Xưa
Ký ức một thời của những đam mê, thích xem cine thời học sinh.
VÙNG Quận 5
Theo trục đường Trần Hưng Đạo từ ranh ngã tư đường Huỳnh Mẩn Đạt đến Ngã tư An Bình ( thuộc Quận 5 ) và từ An Bình theo đường Đồng Khánh xuôi vào Chợ Lớn đến ngã tư Tổng Đốc Phương rồi đến Ngã tư đường Học Lạc Nhà Thờ Cha Tam và vùng Quận 6 . . . nơi những con đường có những Rạp chiếu Bóng mà lứa học trò ngày đó ít nhiều cũng đã một lần xem những cuốn phim nổi tiếng nước 1, rồi nước 2. nước 3,4 . . . Những bộ phim hay thường chiếu đầu tiên gọi là nước 1 thường là ở Rex và Đại Nam ( Vùng Saigon ) sau đó các Rạp nhỏ hơn chiếu nước 2,3,401-Rạp Oscar trên đường Trần Hưng Đạo gần ngã tư Huỳnh Mẩn Đạt , rạp thường chiếu những phim Anh Pháp Ý, Cao Bồi . . . chạy ngựa bắn súng.
02-Rạp Palace cách Rạp Oscar không xa, cũng nằm trên đường Trần Hưng Đạo cũng thường chiếu phim Âu Mỹ
03-Rạp Tân Việt - trên đường Đồng Khánh, kế nhà Hàng Bát Đạt, chiếu phim Âu Mỹ Hongkong nước 3, nước 4 . Đối diện bên kia đường là Rạp Lệ Thanh A, Lệ Thanh B chuyên chiếu phim tình cảm Đài Loan Hongkong . . . một thời với những bộ phim nổi tiếng như Hải Âu Phi Xứ với tài tử nổi tiếng Trân Chân, Đặng Quang Vinh.
03-Rạp Hào Huê - Đường Nguyễn Hoàng vùng Lacai
04-Rạp Lido - gần ngã ba Châu Văn Tiếp . chiếu phim Âu Mỹ-Hong Kong nước 2,3.
05-Rạp Samto - Đường Lương Nhữ Học - Sau 75 là Rạp Sao Mai
06-Rạp Hoàng Cung - Đường Triệu Quang Phục
. . . Đến ngã tư Tổng Đốc Phương, trên con đường nầy có những Rạp sau :
07-Rạp Casino Cholon góc đường Tổng Đốc Phương-Đồng Khánh, sau là Khách Sạn Phượng Hoàng từ 70s, hiện nay là Nhà Hàng bán thức ăn Hàn-Nhật
08-Rạp Đại Quang
09-Rạp Thủ Đô
10-Rạp Victory Lê Ngọc ( Còn 1 Rạp thứ 2 cùng tên nằm trên đường Nguyễn Cư Trinh, gần Rạp Hưng Đạo ( Thuộc Quận 1 )
Rạp Victory Lê Ngọc Cholon nầy trước đó có tên là Rạp Majestic Cholon
11-Rạp Trung Hoa nằm trên đường Phùng Hưng đối diện đường Phạm Bân ( nay là Chi Cục Thuế Quận 5 ) Rạp nầy thời Pháp thuộc là nơi diễn kịch Quảng Đông, thời trước 75 dùng làm Kho Bạc
12-Rạp Trung Hưng cuối đường Đồng Khánh gần nhà Thờ Cha Tam ( là Cửa Hàng Tổng Hợp Số 2, Trung Tâm chợ bán vải hiện nay ) Rạp thường chiếu phim chưởng trắng đen nói tiếng Quảng Đông
13-Rạp Đô Thành - Nằm trên đường Vạn Tượng gần Cầu Ba Cẳng . Rạp chiếu phim nước 1 những bộ phim Hongkong nổi tiếng trước 75 : Đường Sơn Đại Huynh, Độc Thủ Đại Hiệp, Long Hổ Quyết Đấu, với những tài tử nổi tiếng : Lý Tiểu Long-Khương Đại Vệ-Địch Long-Vương Vũ-La Liệt . . .
Rạp Đô Thành và Rạp Lê Ngọc thường chiếu chung 1 bộ phim, thời gian cách nhau 1 cuộn, để người chạy phim có thời gian chuyển cuộn phim của Rạp chiếu rồi cho Rạp thứ 2
VÙNG Quận 6 :
Theo con đường Hậu Giang từ Phạm Đình Hổ đi về Bình Tiên, bên trái là
14-Rạp Tân Lạc : hiện nay là Rạp Hồng Liên . Rạp chuyên chiếu những phim Âu Mỹ Hongkong nước 3,4.
Quẹo phải về đường Minh Phụng thì có
15-Rạp Tân Bình : Đường Minh Phụng, gần Chợ Bình Tiên ( nay đổi tên là Chợ Minh Phụng ) sau 75 Rạp đổi tên là Rạp Cây Gỏ, hiện là Nhà Sách Fahasa Cây Gõ. Rạp chuyên chiếu phim Ấn Độ
Tại ngã tư Phạm Văn Chí - Bình Tiên ( còn gọi là Ngã Tư Ba Tiều ) có :
16-Rạp Hương Bình : chuyên chiếu phim nước 3,4 Hong Kong, Âu Mỹ
17-Rạp Hiển Khánh : nằm trên Bến Lê Quang Liêm, gần Nhà Máy Rượu . . thường chiếu phim Đài Loan Hong Kong nước 4. Sau 75 Rạp được đập bỏ xây thành Trường Nguyễn Thiện Thuật, sau đó nữa là UBND Phường 7 Quận 6.
Đa số những Rạp trong Quận 6 thường chiếu thường trực : 2 phim cùng 1 suất
-------------------------------------------------------------
Một Bài Viết của Báo Thanh Niên :
Rạp xưa ở Sài Gòn - Chợ LớnTheo tài liệu từ nhiếp ảnh gia Nguyễn Bá Mậu trước năm 1975, vùng Sài Gòn - Chợ Lớn có 2 đại lộ lớn: Galliéni và Des Marins - đại lộ Đồng Khánh, cả hai sau cũng đổi thành Trần Hưng Đạo. Hai con đường này từng là nơi "trấn" của hàng chục rạp hát, rạp chiếu bóng khu Chợ Lớn trước 1975.
"Đô thành" của phim Hoa ngữ
Ở đường Tổng Đốc Phương (nay là Châu Văn Liêm), Nguyễn Hoàng (nay là Trần Phú), đường Hồng Bàng, Trần Quốc Toản (nay là đường 3 Tháng 2), đường Hậu Giang, Minh Phụng, Lương Nhữ Học… cũng có nhiều rạp chớp bóng, hí viện nổi danh. Vì vậy trước năm 1975, khu vực Chợ Lớn được xem là "đô thành" của phim nói tiếng Hoa, tuồng hát bội Hồ Quảng, Triều Châu…
Hí viện - rạp hát bội, tuồng cổ của người Hoa xuất hiện ở Nam bộ từ thế kỷ 20. Thời điểm đó có nhiều gánh hát do thành viên các đoàn hí kịch người Hoa lưu diễn VN rồi ở lại và nhớ quê mà lập nên. Tiêu biểu có Cổ kịch Triều Châu (Triều Kịch), Cổ kịch Hải Nam (Quỳnh Kịch). Người Việt mê Cổ kịch Quảng Đông thường lấy các tuồng Hoa cải hóa thành Việt kịch.
Ông Phan Hùng (ngụ Q.5, TP.HCM) nhớ lại: "Ngày xưa mê coi tuồng cổ dữ lắm. Rạp Hào Huê nè, sau đổi thành Nhân Dân trên đường Trần Phú; rạp Victory sau là Lê Ngọc, Lệ Thanh B, rạp Lux sau là rạp Lao Động… vừa có hí kịch vừa có phim kinh dị chiếu cả ngày".
Cô Chung Hoàn, chủ quán cà phê Ba Lù lâu đời của người Hoa ở Q.5, kể hồi bé rất mê coi phim kinh dị. "Nhà ở gần rạp Thủ Đô, xưa là rạp Eden Chợ Lớn đó. Nó toàn chiếu phim kinh dị Mỹ. Rồi giải phóng xong không chiếu phim lại chuyển qua hát cải lương, thoại kịch. Hồi đó tui toàn trốn đi coi Vũ Linh, Tài Linh, đoàn Minh Tơ ca ghiền gì đâu. Thi thoảng cũng có hát bội, mà tuồng sau này hát bội không còn ứ ừ như hồi xưa nữa", cô Chung Hoàn kể.
Trong ký ức, ông Phan Hùng cũng không quên những bộ phim kiếm hiệp nói tiếng Tàu từng làm mưa làm gió ở rạp Đại Quang, Toàn Thắng. Ông kể: "Hồi đó tui thích nhất là phim Độc thủ có Khương Đại Vệ. Có dạo năm bảy mấy, phim Lý Tiểu Long ngập tràn khu Chợ Lớn, bà con rần rần đi xem ở rạp Lệ Thanh. Tui nhớ hồi đó vùng Chợ Lớn có mấy cái rạp bự là Thủ Đô, Toàn Thắng ngay đường Châu Văn Liêm. Ngoài ra còn có rạp Đô Thành, Hướng Dương, hay rạp Lệ Thanh A chiếu phim Hồng Kông, Lệ Thanh B phim nước ngoài. Mua vé khó lắm, toàn lén vô xem chung với người lớn. Khoảng năm 1981 - 1983 phải xếp hàng mua vé không hà. Mấy thằng chợ đen mua hết, ra bán vé chợ đen đó".
Phim quyền cước Hồng Kông ăn khách
Nhà sưu tầm Huỳnh Minh Hiệp (TP.HCM) kể về tấm poster phim anh lưu giữ: "Năm 1973, rạp Lê Ngọc chiếu ra mắt phim Đường Sơn đại huynh với ngôi sao Lý Tiểu Long đóng vai chính, khán giả ùn ùn tới rạp. Kế tiếp, rạp Lê Ngọc công chiếu các phim Tinh võ môn, Mãnh long quá giang, Long tranh hổ đấu, Trò chơi sinh tử đều do Lý Tiểu Long thủ vai chính. Phim nào cũng gây tiếng vang lớn, ăn khách mạnh. Lý Tiểu Long trở thành hiện tượng điện ảnh trong lòng người hâm mộ Sài Gòn - Chợ Lớn".
Thập niên 1970 là lúc Sài Gòn thịnh hành phim quyền cước Hồng Kông như: Long hổ sát đấu (có sự tham gia của các diễn viên nổi danh VN: Trần Quang, Lý Huỳnh), Tinh võ môn, Đường Sơn đại huynh, Mãnh long quá giang...
Khoảng năm 1967 - 1969 về trước, các rạp ở Chợ Lớn thường chiếu phim kiếm hiệp với các tài tử Vương Vũ, Lăng Ba, Trần Hồng Liệt.
Một loạt rạp hát từng tạo nên "đô thành chớp bóng, hí kịch" của Chợ Lớn nay ra sao? Chúng tôi đi qua một số rạp như Hào Huê nay đổi tên thành Nhân Dân, hiện là trụ sở làm việc của Nhà hát nghệ thuật Phương Nam. Bên ngoài bán cà phê, chiều là một quán nhậu vỉa hè lấn bàn ghế bán trước cửa. Rạp Lệ Thanh A, B hiện cũng ngưng hoạt động. Rạp Lido đường Trần Hưng Đạo B trước 1975 có lịch sử khá ly kỳ. Rạp nằm cạnh khu sòng bạc Đại Thế Giới khu Chợ Lớn, chuyên chiếu phim Âu Mỹ trong khi các rạp xung quanh chỉ chiếu phim Tàu. Đến cuối thập niên 1960, rạp ngưng hoạt động cho người Mỹ thuê làm khu cư xá và câu lạc bộ. Sau năm 1975, rạp chiếu phim quốc doanh trở lại. Hiện nay, rạp đã bị đập bỏ để xây công trình khác.
Rạp Majestic Chợ Lớn có thể là rạp chiếu bóng đầu tiên ở khu Sài Gòn - Chợ Lớn?
Theo tờ chương trình bằng tiếng Pháp của rạp này vào ngày 8.5.1942 có chiếu phim Le Coeur Dispose thì đây có thể là rạp chiếu phim đầu tiên ở khu Chợ Lớn. Cùng với Majestic Chợ Lớn còn có Majestic Sài Gòn ở gần khách sạn Majestic hiện nay. Nhưng không rõ rạp Majestic Sài Gòn ra đời trước hay sau khu Chợ Lớn. Trước đó, theo nhiều tư liệu báo chí trước 1975, rạp Eden và Majestic là hai rạp chiếu bóng đầu tiên ở Sài Gòn, đều có ở khu trung tâm Sài Gòn và Chợ Lớn.
Theo địa chỉ trên tờ chương trình chiếu phim, rạp chớp bóng Majestic Chợ Lớn ở số 102 Tổng Đốc Phương (Châu Văn Liêm hiện nay), sau này là rạp Victory Lê Ngọc chuyên chiếu phim quyền cước Hồng Kông, sau 1975 đổi thành rạp Toàn Thắng, hiện nay đã bị đập bỏ để xây một công trình khác không liên quan phim ảnh.
Theo địa chỉ trên tờ chương trình chiếu phim, rạp chớp bóng Majestic Chợ Lớn ở số 102 Tổng Đốc Phương (Châu Văn Liêm hiện nay), sau này là rạp Victory Lê Ngọc chuyên chiếu phim quyền cước Hồng Kông, sau 1975 đổi thành rạp Toàn Thắng, hiện nay đã bị đập bỏ để xây một công trình khác không liên quan phim ảnh.
Tờ Programme giới thiệu Rạp Majestic - Địa chỉ 102 Bvd Tổng Đốc Phương
Phim Le Coeur Dispose
St : Xuân Lộc
